Forumdag 28 maart 2011

Herinneringseducatie: een ontmoeting

Programma

		9.00:	Ontvangst
		9.30:	Welkomstwoord en introductie
		10.00:	Eerste Rond de Tafel
		11.30:	Tweede Rond de Tafel
		13u00:	Broodjeslunch en infomarkt
		14u00:	Derde Rond de Tafel
		15.30:	Slotwoord door Mevrouw Kaat Vandensavel, woordvoerder van de heer Pascal Smet, Vlaams minister van Onderwijs, Jeugd, Gelijke Kansen en Brussel
		15.45:	indienen van het evaluatieformulier en aandenken

	Herinnerings- educatie een ontmoeting

Rond
de
Tafel

Rond de tafel 1

I. Herinneringseducatie en film -
Lieselot Leuridan (Ugent)

In deze Rond de Tafel, hernomen wegens groot succes,
zie je hoe je kritisch kan omgaan met historische films en
met de grote impact van dit massamedium op de collectieve herinnering.

Impressie door Marjan Verplancke( Kazerne Dossin), moderator:
‘Wegens succes herhaald’. Op de forumdag van 2009 verraste de jonge Lieselot Leuridan
al met een uiterst boeiende infosessie rond film en herinneringseducatie.
En ook dit jaar tekenden we meer dan 80 inschrijvingen op voor haar Rond de Tafel.
“Welk beeld zie je voor je als je aan de landing in Normandië denkt?”.
Zo opende Lieselot Leuridan haar sessie. De meeste aanwezigen moesten het toegeven:
een door de modder kruipende Tom Hanks onder een regen van kogels.
Wat is dat toch met speelfilms dat zij op ons netvlies gebrand blijven staan,
terwijl de bezielde leraar die misschien urenlang over D-day vertelt,
nauwelijks een plekje in ons geheugen verovert?
Het feit dat dergelijk beelden zo lang blijven hangen en dus een enorme invloed hebben
op het collectief geheugen geeft filmmakers een enorme macht.
Niet zomaar alles klakkeloos slikken dus!
Lieselot Leuridan is master in de geschiedenis,
geeft les en is deeltijds wetenschappelijk medewerker aan de UGent.
In dat kader voert zij onderzoek naar ‘Film en Geschiedenis’.
Haar insteek is ‘historisch filmische geletterdheid’. Hoe kunnen wij, zelfs als complete leken,
op een kritische manier omgaan met historische speelfilms, factions en documentaires?
Hoe kunnen we die voorzichtigheid doorgeven aan onze leerlingen of bezoekers?
Deze Rond de Tafel bood enkele pistes. Welke mechanismes maken
historische gebeurtenissen ‘filmfähig’? Waar moet je als kijker op letten?
Welke claims maakt de filmmaker? Wat wil jij met het tonen van dit filmfragment bereiken?
Dat het een onmogelijke opdracht is om historische onjuistheden te ontmaskeren
in een prachtig geregisseerde plaat waar klederdracht, decor en cast verantwoord lijken,
zal niemand ontkennen. Ook Lieselot Leuridan niet.
Maar zij en haar collega’s reiken wel een helpende hand.
Op de website film en geschiedenis… wordt een indrukwekkend corpus
films aangereikt met een kritische bespreking en didactische tips erbij.
Gebruik deze zeker site als referentie en als inspiratie en
laat je niet afschrikken om met dit complexe maar rijke medium aan de slag te gaan!"

"Geschiedenis is ‘hot’. En grotendeels is dit de verdienste van de (mainstream) historische speelfilm. Als geen ander slaagt dit medium erin historische thema’s en gebeurtenissen onder de aandacht te brengen van het brede publiek en in te spelen op de (collectieve) herinnering." Lees meer...

Meer informatie op www.film-en-geschiedenis.ugent.be

Rond de tafel 2

II. Herinneringseducatie en muziek
- Trui en Wim Chielens

Als muzikanten en vertellers ondervonden Trui en Wim
al vaak hoe muziek wezenlijk kan bijdragen tot herinneringseducatie.
In deze Rond de Tafel brengen zij hun ervaringen en beschouwingen daar rond.

Impressie door Luc Van Elsacker(Jeugd & Vrede), moderator:
"Het duo Trui en Wim Chielens brachten aan de hand van verscheidene stukjes
zang en muziek impressies over oorlog in de Westhoek.

Heel eenvoudige muziekteksten kunnen de juiste emoties tot stand brengen.
Nog sterker is het als het muziekstuk kan gebracht worden op de juiste locatie.

De juiste liedjes kunnen de gruwel van oorlog verwoorden zonder dat details
verteld hoeven te worden. Sfeerschepping brengt empathie te weeg bij de luisteraar.

De juiste songs brengen de boodschap van ‘nooit brengt een oorlog vrede’.

Rond de tafel 3

III. Herinneringseducatie en 'oral history'
- Marc Vanlangendonck (KULeuven)

De didactische waarde van een gesprek met een ooggetuige staat buiten kijf.
In deze Rond de Tafel reikt antropoloog Marc Vanlangendonck aan om een intervieuwproject op te zetten en te begeleiden.

Impressie door Jef Van de Wiele(POV), moderator:

"Voor de Rond-de-Tafel ‘Oral History’ deed het BCH beroep op Marc Van Langendonck (historicus, master in de Antropologie en promotor-coördinator van het Steunpunt Toerisme en Recreatie) die terecht de geestelijke vader van de Oral History-projecten op school (Expeditions) kan genoemd worden. Om zijn pleidooi voor meer en kwaliteitsvolle ‘Oral History’-projecten kracht bij te zetten, bracht Marc Van Langendonck niet minder dan 4 medewerkers van het Steunpunt Toerisme en Recreatie (Sam Janssen, Marjan Moris, Tina Huybrechts) mee naar de Rond-de-Tafel.

Wetenschap verteerbaar maken voor niet-wetenschappers: het is niet iedere wetenschapper gegeven. Marc Van Langendonck en zijn team kan je zonder overdrijven tot de groep ‘vertalers’ rekenen die onderwijsmensen ‘saaie’ wetenschap hapklaar weten voor te schotelen. Vlotte praters en aandachtige luisteraars, hier waren vakmensen aan het werk. Ernstig wetenschappelijk onderzoek werd verfrissend geïllustreerd met voorbeelden uit de realiteit. Intervieuws van taxichaufeurs op Malta, cafébezoekers in Vlaanderen, terminale patiënten en collaborateurs uit WO II passeerden de revue.

Marc Van Langendonck en zijn team braken ook een lans voor de ‘Oral History’ van jongeren: “Vraag aan 18-jarige leerlingen hun eerste schooldag te beschrijven en ze zullen zich realiseren hoe moeilijk het voor een 80-jarige is, om zijn jeugd in herinnering te brengen”.

De 41 deelnemers aan de Rond-de-Tafel kregen niet minder dan 30 praktische tips en trics om hun leerlingen en collega’s aan het werk te zetten rond ‘Oral History’ of mondelinge geschiedenis van kleine of grote feiten.

Vele vragen uit de zaal naar de concrete uitwerking van een project ‘Oral History’ op school illustreerden het enthousiasme van vele onderwijsmensen om binnenkort met hun leerlingen aan de slag te gaan. "

"Mondelinge geschiedenis of ‘oral history’ is het hele spectrum van activiteiten dat gemoeid is met het interviewen van getuigen om het verleden te (re)construeren: " Lees meer...

Meer informatie op www.oralhistoryopschool.be

Rond de tafel 4

IV. Herinneringseducatie & de VOET
- Lisbet Colson(VSKO),
Lut Creemers (AKOV) en Frie van Camp (OSVG)

Sinds september 2010 werken scholen met de nieuwe vakoverschrijdende eindtermen. Deze Rond de Tafel biedt een verfrissende insteek en praktische tips voor leraren en aanbieders.

"Herinneringseducatie
- Herkenbaar aanwezig in de VOET
- School: inspanningsverplichting
- VOET = minimumdoelen/essentie " Lees meer...

"GEMEENSCHAPPELIJKE STAM (Sleutelcompetenties ontdaan van iedere context)" Lees meer...

Rond de tafel 5

V. Herinneringseducatie en historische bronnen
- Wouter Sinaeve (IFFM)

Oorlog overkomt mensen..." Dit wordt pas echt duidelijk wanneer je de brieven, foto's of dagboekfragmenten 'van toen' erbij neemt. Maar hoe gebruik je die in de klaspraktijk?

Presentatie in drie delen:

"Historische bronnen kunnen je leiden naar bepaalde plaatsen.
Dit daadwerkelijk uitvoeren en gaan staan ‘op de plek waar…’ geeft iets mythisch." Lees meer...

"Who will remember, passing through this gate,
The unheroic dead whi fed the guns?" Lees meer...

"Elementaire principes van oorlogspropaganda.
Volgens Historica Anne Morelli." Lees meer...

Meer informatie op http://www.inflandersfields.be/

Rond de tafel 6

VI. Herinneringseducatie en actualiteit
- Christophe Busch (CHGE vzw)

Hoe geschiedenis linken aan onze leefwereld? Deze Rond-de-tafel
reikt pistes aan om met leerlingen te werken rond 'gedragsmechanismen' die het collectieve geweld mogelijk maken, toen én nu.

Herinneringseducatie on Prezi

Meer informatie op http://www.holocaust.be

Rond de tafel 7

VII. Herinneringseducatie en ITF - Hugo Vanheeswijck(AKOV)

België wordt in 2012 voorzitter van de Task Force for International Cooperation on Education on Holocaust and other genocides (ITF). In deze Rond de Tafel wordt uitleg gegeven en gebrainstormd over de mogelijkheden voor onderwijs en aanbieders.

"In 2012 zal België gastheer zijn van ITF...Een werkgroep wordt opgericht met als kernteam een aantal leden uit BCH, versterkt door een aantal deskundigen, leraars, geïnteresseerden. Een eerste vergadering vindt plaats in de tweede helft van april. Voor meer info kan u terecht bij:
Hugo Vanheeswijck : hugo.vanheeswijck@ond.vlaanderen.be

Jean Van Holder: Jean.vanholder@ond.vlaanderen.be

Britt De Wolf : herinningseducatie@telenet.be" Lees meer...

Meer informatie op http://www.holocausttaskforce.org/

Rond de tafel 8

VIII. Herinneringseducatie & nieuwe media -Griet Brosens(NIOOO) & Ria Van Looveren(VVKSO)

Nieuwe media als Facebook bieden een uitgelezen kans om jongeren te boeien voor geschiedenis. Maar waarop moet je letten? In deze ‘Rond de Tafel’ wordt ingegaan op de praktijk met enkele theoretische kanttekeningen.

Didactische fiche: Live & Remember door Ria Van Looveren. Lees meer....

A trip down memory lane: Live & Remember : powerpoint Ria Van Looveren. Lees meer...

Meer informatie over "Live & Remember" op http://www.vetera.be

Rond de tafel 9

IX. Herinneringseducatie in de lerarenopleiding -
Luc Vernaillen (GO! & VUB)

Lerarenopleiders en leraren in opleiding zitten samen rond de tafel om te reflecteren over of en hoe herinneringseducatie aan bod kan komen in de opleiding.

Rond de tafel 10

X. Resonantiemoment toetssteen -
Ann Dejaeghere(Departement Onderwijs en Vorming)
& Marjan Verplancke(KD)

Wat zijn do's en don'ts bij goede herinneringseducatie? Het BCH werkt volop aan een instrument dat leerkrachten, begeleiders, educatieve medewerkers,... kunnen gebruiken voor reflectie en zelfevaluatie. In deze ‘Rond de Tafel’ leggen wij ons ontwerp aan u voor.

Meer informatie onder ADVISEERT