Op dinsdag 17 maart 2009 organiseerde het Bijzonder Comité voor Herinneringseducatie een studiedag op het departement van Onderwijs. Daar maakte de Minister de eerste resultaten van het Bijzonder Comité voor Herinneringseducatie bekend. In de namiddag kregen de aanwezigen praktische tips aangereikt in verschillende workshops. Willem Vermandere, herinneringseducator avant la lettre, rondde de dag af met woord en klank.
9h30 – 9h45
Welkomstwoord door Minister Frank Vandenbroucke
9h45 – 10h15
Audiovisuele voorstelling van het Bijzonder Comité voor Herinneringseducatie
10h15 – 11h15
Herinneringseducatie op school. Moderator: Yves Borms (VRT)
11h15 – 12h00
De getuigen aan het woord. Moderator: Yves Borms (VRT)
12h00 – 13h00
Broodjeslunch en informatiemarkt
13h00 – 13h30
Theatermonoloog “de Groote oorlog en de kleine vrede” door Maarten Van Rompaey
13h30 – 15h00
Workshop naar keuze
15h10 – 15h30
Artiest Willem Vermandere sluit af
Minister Vandenbroucke opende de dag met een toespraak waarin het belang van herinneringseducatie werd benadrukt. Hij haalde aan dat er in het onderwijs heel wat aanknopingspunten voor herinneringseducatie opgenomen zijn in de ontwikkelingsdoelen en eindtermen, bijvoorbeeld in die van wereldoriëntatie en geschiedenis, of de vakoverschrijdende eindtermen burgerzin. Het Bijzonder Comité voor Herinneringseducatie kreeg daarom de opdracht om het educatief ondersteuningsaanbod transparanter te maken naar het onderwijs. Voor de volledige toespraak van de Minister, klik hier.
Het BCHe heeft een voorstellingsfilm samengesteld die u binnenkort hier zal kunnen bekijken. Indien u dit wenst kan u deze film aanvragen door uw gegevens door te mailen naar herinneringseducatie@telenet.be en 3 euro over te maken op 230-0615720-81.
Waarop moet je letten als je in de klas rond herinneringseducatie wil werken? Op die vraag probeerden Freddy Cloet (VSKO), Jef Van de Wiele (POV), Wim Verdyck (OVSG) & Luc Vernaillen (GO!) een antwoord te formuleren. Hun gesprek werd gemodereerd door Yves Borms, journalist bij de VRT.
Verhalen zijn overal. Ze komen binnenwaaien, onverwacht. Soms grappig, soms aandoenlijk, pakkend en aangrijpend. Helaas niet altijd verzonnen. Maarten Van Rompaey nam de leerkrachten mee naar de wereld van Zeger die Marek leert kennen. Marek die van een land komt waar het oorlog is. Door zijn kleine verhaal komt oorlog ineens veel dichterbij. Een verhaal over vriendschap, pesten, elkaar leren kennen en zoveel meer. Historisch correct en toch verteerbaar. Praktische informatie over Maarten Van Rompaey en deze theatervoorstelling vind je op zijn website.
Workshop 1: "Film en herinnering" Mevr Lieselot Leuridan (UGent) onderzoekt hoe u in uw lessen film kan gebruiken om aan herinneringseducatie te doen. Als massamedium heeft film een grote impact op de (collectieve) herinnering m.b.t. bepaalde historische gebeurtenissen, zoals WOI en WOII, de holocaust, de genocide in Rwanda, enzovoort. De workshop focust bijgevolg op de vraag: 'Hoe kan men - in en buiten de klas - kritisch omgaan met dergelijke historische films, rekening houdend met de eigen, specifieke conventies die verbonden zijn aan het medium?' Website rond film & herinnering (UGent): http://www.film-en-geschiedenis.ugent.be/ De website biedt in de eerste plaats een reeks besprekingen van historische speelfilms. Elke bespreking schetst de korte inhoud van de film, de productieomstandigheden, het receptiedebat. Tevens wordt historiografische achtergrondkennis en concrete informatie voor het onderwijs geboden. Workshop 2: "Archieven en historische kritiek" Dhr Ward Adriaens (JMDV) en Dhr Dominiek Dendooven (In Flanders Fields Museum) maken u wegwijs in de archieven van WOI en WOII. Authentiek archiefmateriaal als veelzijdige invalshoek voor herinneringseducatie. Word-document workshop Dhr Dominiek Dendooven. Word-document workshop Dhr Ward Adriaens. Workshop 3: "Herinneringseducatie in het BSO" Test zelf het didactisch materiaal uit waarmee u aan de slag kan in het BSO. “Jeugd en Vrede” en de “Auschwitz-stichting” stellen hun educatieve doos: “Auschwitz, hoe leg ik het uit aan jongeren?” voor. Ook geeft mevrouw Griet Brosens, Departement Herinnering en Communicatie van het IV-NIOOO, meer uitleg bij het project “Te jong…”. Tenslotte krijgt u van Dhr Eddy Verreycken en Mevr Anita Hertogen tekst en uitleg bij het project “Thuis in de stad”. Pdf-brochure van het educatief project "Te jong..." van het IV-NIOOO. Workshop 4: "Sinti en Roma onder het hakenkruis" Mevr Lydia Chagoll, auteur van het boek “Zigeuners, Sinti en Roma onder het hakenkruis” brengt u het verhaal van deze “vergeten genocide”. Word-document workshop Mevrouw Chagoll Workshop 5: "Holocaust en herinnering" De lerarenopleiding geschiedenis van de KULeuven werkte lesideeën uit over een aantal cruciale aspecten van herinneringseducatie. Dit pakket wordt u voorgesteld door praktijklector Walter Smits. Een project 'historisch denken', meer bepaald: groepswerk rond de conjunctuur van de holocaustherinnering voor leerlingen van 6 ASO. Graag verwijzen wij u voor een overzicht van deze workshop naar de website van de Vereniging voor Vlaamse Geschiedenisleerkrachten: http://vvlg.be/VVLG/Holocaust_en_herinnering.html Workshop 6: "Jeugdliteratuur en herinnering" Dr. Katrien Vloeberghs (UA) buigt zich samen met u over de rol van jeugdliteratuur in herinneringseducatie. Word-document : korte inhoud workshop Mevrouw Vloeberghs. Word-document : geannoteerde boekenlijst Mevrouw Vloeberghs.
Mevr Lieselot Leuridan (UGent) onderzoekt hoe u in uw lessen film kan gebruiken om aan herinneringseducatie te doen. Als massamedium heeft film een grote impact op de (collectieve) herinnering m.b.t. bepaalde historische gebeurtenissen, zoals WOI en WOII, de holocaust, de genocide in Rwanda, enzovoort. De workshop focust bijgevolg op de vraag: 'Hoe kan men - in en buiten de klas - kritisch omgaan met dergelijke historische films, rekening houdend met de eigen, specifieke conventies die verbonden zijn aan het medium?'
Website rond film & herinnering (UGent): http://www.film-en-geschiedenis.ugent.be/ De website biedt in de eerste plaats een reeks besprekingen van historische speelfilms. Elke bespreking schetst de korte inhoud van de film, de productieomstandigheden, het receptiedebat. Tevens wordt historiografische achtergrondkennis en concrete informatie voor het onderwijs geboden.
Workshop 2: "Archieven en historische kritiek" Dhr Ward Adriaens (JMDV) en Dhr Dominiek Dendooven (In Flanders Fields Museum) maken u wegwijs in de archieven van WOI en WOII. Authentiek archiefmateriaal als veelzijdige invalshoek voor herinneringseducatie.
Word-document workshop Dhr Dominiek Dendooven. Word-document workshop Dhr Ward Adriaens.
Workshop 3: "Herinneringseducatie in het BSO" Test zelf het didactisch materiaal uit waarmee u aan de slag kan in het BSO. “Jeugd en Vrede” en de “Auschwitz-stichting” stellen hun educatieve doos: “Auschwitz, hoe leg ik het uit aan jongeren?” voor. Ook geeft mevrouw Griet Brosens, Departement Herinnering en Communicatie van het IV-NIOOO, meer uitleg bij het project “Te jong…”. Tenslotte krijgt u van Dhr Eddy Verreycken en Mevr Anita Hertogen tekst en uitleg bij het project “Thuis in de stad”.
Pdf-brochure van het educatief project "Te jong..." van het IV-NIOOO.
Workshop 4: "Sinti en Roma onder het hakenkruis" Mevr Lydia Chagoll, auteur van het boek “Zigeuners, Sinti en Roma onder het hakenkruis” brengt u het verhaal van deze “vergeten genocide”.
Word-document workshop Mevrouw Chagoll
Workshop 5: "Holocaust en herinnering" De lerarenopleiding geschiedenis van de KULeuven werkte lesideeën uit over een aantal cruciale aspecten van herinneringseducatie. Dit pakket wordt u voorgesteld door praktijklector Walter Smits. Een project 'historisch denken', meer bepaald: groepswerk rond de conjunctuur van de holocaustherinnering voor leerlingen van 6 ASO.
Graag verwijzen wij u voor een overzicht van deze workshop naar de website van de Vereniging voor Vlaamse Geschiedenisleerkrachten: http://vvlg.be/VVLG/Holocaust_en_herinnering.html
Workshop 6: "Jeugdliteratuur en herinnering" Dr. Katrien Vloeberghs (UA) buigt zich samen met u over de rol van jeugdliteratuur in herinneringseducatie.
Word-document : korte inhoud workshop Mevrouw Vloeberghs. Word-document : geannoteerde boekenlijst Mevrouw Vloeberghs.
Willem Vermandere, herinneringseducator avant la lettre, zorgde voor een ingetogen afsluiter van deze studiedag. "In ‘t Praetbos buiten Vladslo op dat massagraf van soldaten, staan nu Käthe Kollwitz’s beelden, van God en mens verlaten en ik ken geen heviger wereld, geen menselijker bede, dan die twee donkere stenen, die zo diepe schreien om vrede…"
"In ‘t Praetbos buiten Vladslo
op dat massagraf van soldaten,
staan nu Käthe Kollwitz’s beelden,
van God en mens verlaten
en ik ken geen heviger wereld, geen menselijker bede, dan die twee donkere stenen, die zo diepe schreien om vrede…"