Simon, het jongetje dat wist te ontsnappen ...

Het kind van het 20ste konvooi (1234)

	Kleine Simon in de klas “Hoe kan ik over de jodenvervolging spreken met mijn jonge leerlingen?” vragen vele leraren in het basisonderwijs zich af. Het boekje Simon, het jongetje dat wist te ontsnappen, is een bruikbaar didactisch instrument om aan deze moeilijk taak te beginnen.

Van nummer tot verhaal

Simon Gronowski, kind van joodse inwijkelingen, is een jongen als alle jongens van elf: hij heeft een oudere zus die hij aanbidt, hij gaat naar de scouts en durft wel eens kwajongensstreken uit te halen. Met eenvoudige prenten wandelen we doorheen zijn verhaal en begrijpen de kinderen hoe Simon door de nazi’s wordt gediscrimineerd, opgejaagd en in de Kazerne Dossin in Mechelen opgesloten. Zo krijgt één van de anonieme nummers op de transportlijsten van de nazi’s weer een gezicht en een verhaal. Met Simon loopt het – tegen alle nazi-logica in – goed af. Hij slaagt erin van de deportatietrein te springen en wordt tot aan de bevrijding opgevangen door hulpvaardige Belgen.

Didactische troeven

Dit is een verhaal met vele lagen: met het personage Simon als rode draad, kaarten we onderwerpen aan als de bezetting, de identificatie en registratie van de joden in België, hun isolering en stigmatisering, hun arrestatie en deportatie… We dringen niet binnen in de gruwelijke realiteit van Auschwitz zelf maar de kinderen doorzien al gauw de universele mechanismes van uitsluiting en discriminatie die Auschwitz mogelijk maakten. We onderzoeken hoe omstanders zich tot daders en slachtoffers verhouden en wat de consequenties van keuzes kunnen zijn.

Bovendien is het een levensecht verhaal: naast de prenten kunnen we de kinderen ook authentiek archiefmateriaal tonen: foto’s van Simon als baby, zijn SipoSD-fiche, de transportlijst met zijn naam erop, een brief die zijn zus hem in gevangenschap schrijft, fragmenten uit het dagboek van zijn vader… 

Ook eens uitproberen?

• Download hier de pdf-versie van het boekje (Met dank aan Editions Luc Pire).
• Download hier de pdf-versie van de voor-en achterzijde van het boekje.

• Als je met je klas het Joods Museum van Deportatie en Verzet bezoekt, kan je daar ook werken rond Simons verhaal. Contacteer marjan.verplancke@kazernedossin.be.

• Meer weten? Gronowski, S., L’enfant du 20e convoi, Luc Pire, Brussel, 2005, 206 p.